"Giờ quyết định cho vận mệnh dân tộc ta đã đến. Toàn quốc đồng bào hãy đứng dậy đem sức ta mà tự giải phóng cho ta.”
Bước sang năm 1945, cả dân tộc Việt Nam đứng trước một thời cơ lịch sử "ngàn năm có một". Ngày 9 tháng 3 năm 1945, Nhật đảo chính Pháp trên toàn cõi Đông Dương. Ngày 12 tháng 3 năm 1945, Ban Thường vụ Trung ương Đảng ra chỉ thị: "Nhật - Pháp bắn nhau và hành động của chúng ta".
Ngày 13 tháng 8 năm 1945, Hội nghị toàn quốc của Đảng họp ở Tân Trào, tỉnh Tuyên Quang. Trên cơ sở đánh giá tình hình thế giới và trong nước, Hội nghị đã khẳng định cơ hội Tổng khởi nghĩa giành chính quyền đã tới. Ngay trong đêm, Ủy ban khởi nghĩa toàn quốc ra Quân lệnh số 1, hạ lệnh Tổng khởi nghĩa.
Bằng sự nhạy bén và linh hoạt Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh chớp lấy thời cơ vàng để đưa ra quyết định quan trọng. Ngày 16 tháng 8 năm 1945, tại Quốc dân Đại hội, các đại biểu đã thông qua 10 chính sách lớn của Việt Minh, thông qua lệnh Tổng khởi nghĩa, quy định Quốc kỳ, Quốc ca, thành lập Ủy ban Dân tộc giải phóng Trung ương (tức là Chính phủ lâm thời) do Hồ Chí Minh làm Chủ tịch.
Ngày 17 tháng 8, dưới sự lãnh đạo của Xứ ủy Bắc Kỳ và Thành ủy Hà Nội, quần chúng cách mạng đã giương cao lá cờ đỏ sao vàng, chiếm diễn đàn của chính phủ Trần Trọng Kim, biến thành cuộc mít tinh tuyên truyền đường lối cách mạng, kêu gọi toàn dân tổng khởi nghĩa. Và rồi, sáng ngày 19/8/1945, cả Hà Nội như bừng tỉnh, sục sôi khí thế cách mạng chưa từng có! Dưới rừng cờ đỏ sao vàng rợp bóng, hàng vạn người dân Thủ đô đã đổ xuống đường, trong những tiếng hô vang. Đúng 11 giờ, hơn 20 vạn người tập trung trước Nhà hát Lớn. Ủy ban khởi nghĩa đọc lời kêu gọi khởi nghĩa. Sau đó, cuộc mít tinh biến thành cuộc biểu tình vũ trang giành chính quyền. Quần chúng cách mạng, do các đơn vị vũ trang tự vệ dẫn đầu, đã chia thành các khối lớn đi chiếm các vị trí trọng yếu như: Phủ Khâm sai, Sở Bưu điện, Sở Cảnh sát, hay Trại lính Bảo an... Trước sức mạnh áp đảo của quần chúng và lực lượng tự vệ kiên cường, hầu hết các công sở chính quyền địch đều nhanh chóng về tay nhân dân.
Thắng lợi tại Hà Nội là kết quả của quá trình chuẩn bị lâu dài, đấu tranh gian khổ của nhân ta dưới sự lãnh đạo của Đảng đã xoay chuyển vận mệnh của đất nước. Từ trái tim Hà Nội, ngọn lửa Cách mạng Tháng Tám bùng lên mạnh mẽ, lan tỏa như một làn sóng đi khắp mọi miền Tổ quốc. Nhờ có sự chuẩn bị lực lượng chu đáo, lại nổ ra đúng thời cơ, chỉ trong vòng 15 ngày, từ ngày 13 đến 28 tháng 8, cả nước đã đồng loạt vùng dậy, đập tan ách thống trị gần 100 năm của thực dân Pháp, phát xít Nhật và xóa bỏ hoàn toàn chế độ phong kiến quân chủ chuyên chế. Lần đầu tiên trong lịch sử, chính quyền cả nước đã về tay nhân dân. Nền độc lập đã được giành lại, tự do dân tộc đã được hồi sinh, lịch sử Việt Nam đã mở ra chương mới.
Thắng lợi vĩ đại này không chỉ là bản anh hùng ca bất diệt của tinh thần đoàn kết toàn dân tộc, mà còn là minh chứng rực sáng cho tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối cách mạng đúng đắn của Đảng ta. Lần đầu tiên, giai cấp công nhân và nhân dân lao động lên nắm chính quyền, mở ra một thời đại mới, thời đại nhân dân Việt Nam thực sự làm chủ đất nước, làm chủ vận mệnh của chính mình!